Terug
Gepubliceerd op 10/11/2025

2025_GR_00453 - Subsidies 2026-2031: Subsidiereglement voor de aankoop van natuurgebieden door natuurverenigingen: goedkeuring

gemeenteraad
di 04/11/2025 - 20:00 raadzaal
Goedgekeurd
Dit besluit handelt over een Subsidie, premie, erkenning.

Samenstelling

Aanwezig

Rob Lathouwers, voorzitter ; Jan Bertels, burgemeester; Pascal Van Nueten, schepen; Liese Bergen, schepen; Eva Brandwijk, schepen; Nathalie Van Sande, schepen ; Stefan Verraedt, schepen; Bieke Baeten, schepen; Vic Vervloesem, raadslid; Bart Michiels, raadslid; Els Sterckx, raadslid; Martine Moriau, raadslid; Hans Van den Eynden, raadslid; Wendy Meynendonckx, raadslid; Hans Vets, raadslid; Kobe Vets, raadslid; Maurice Rombouts, raadslid; Jan Laenen, raadslid; Wiske Bertels, raadslid; Tom Helsen, raadslid; An Michielsen, raadslid; Roel D'haeseleer, raadslid; Katrien Van Hove, raadslid; Jessica Van Looy, raadslid; Marc  Everaerts, raadslid; Wim Boeckx, raadslid; Jan Engelen, raadslid; Tanja Mattheus, algemeen directeur

Verontschuldigd

Marnix Verheyen, raadslid; Matthias Verhegge, raadslid

Secretaris

Tanja Mattheus, algemeen directeur
2025_GR_00453 - Subsidies 2026-2031: Subsidiereglement voor de aankoop van natuurgebieden door natuurverenigingen: goedkeuring 2025_GR_00453 - Subsidies 2026-2031: Subsidiereglement voor de aankoop van natuurgebieden door natuurverenigingen: goedkeuring

Motivering

Beknopte samenvatting

Herentals heeft momenteel een subsidiereglement voor de aankoop van natuurgebieden door natuurverenigingen. Dit reglement loopt af op 31 december 2025 en moet opnieuw gestemd worden. 

Het huidig reglement werd geactualiseerd. Inhoudelijk wordt het artikel over de toegankelijkheidsregeling toegevoegd onder 4. Voorwaarden.

De gemeenteraad keurt het reglement voor de aankoop van natuurgebieden door natuurverenigingen goed.

Context, relevante voorgeschiedenis en fasen

De stad wil de aankoop van gronden, bestemd voor natuurdoeleinden, blijven ondersteunen, doch er zijn inmiddels gewijzigde omstandigheden en inzichten die een actualisering van het reglement verantwoorden.

Herentals heeft momenteel een subsidiereglement voor de aankoop van natuurgebieden door natuurverenigingen, goedgekeurd op 5 november 2019. Dit reglement loopt af op 31 december 2025 en moet opnieuw gestemd worden. 

Juridische grond

  • Decreet lokaal bestuur

Argumentatie

De aankoop van natuurgebieden door terreinbeherende natuurverenigingen moet garantie bieden voor het behoud en beheer van het ecologisch kwetsbare natuurgebieden in Herentals. Een goed beheer van de natuurgebieden zorgt ervoor dat de biodiversiteit behouden blijft en verhoogt.

De subsidiëring van erkende terreinbeherende verenigingen is financieel een voordeli­ge en eenvoudige optie voor de stad om deze ecologische waardevolle gebieden te beschermen en te versterken.

Wat de toegankelijkheid van het gebied betreft, moet de aanvrager het maximaal openstellen voor het publiek, binnen de natuurdoelstellingen van het gebied zoals opgenomen in het natuurbeheerplan. Dit artikel bij het subsidiereglement snijdt langs twee zijden. Enerzijds kan de aanvragende natuurvereniging de toegankelijkheid van het gebied niet afschaffen na aankoop door een ambitieuzere natuurdoelstelling te stellen. Anderzijds mag de toegankelijkheid ook niet toenemen, zonder dat de draagkracht van het ecosysteem dit aan kan. De administratie stelt daarom dat bij de aanvraag een voorstel tot toegankelijkheid moet beschreven zijn. Bijvoorbeeld het behoud van de toegankelijkheid, of het toenemen ervan, door bijvoorbeeld de aanleg van een vlonderpad of dergelijke. Tot slot blijft het wetgevend kader van het Toegankelijkheidsreglement van kracht, waarbij een openbaar onderzoek van toepassing is bij wijzigingen die de eigenaar aanvraagt bij het Agentschap voor Natuur en Bos.

Het huidig reglement werd geactualiseerd. Inhoudelijk wordt het artikel over de toegankelijkheidsregeling toegevoegd.

Het college van burgemeester en schepenen keurde het reglement op 20 oktober 2025 principieel goed.

Besluit

De gemeenteraad beslist:

Besluit 1

De gemeenteraad keurt het reglement voor de aankoop van natuurgebieden door natuurverenigingen goed als volgt:

Subsidies 2026 -2031

Subsidiereglement voor de aankoop van natuurgebieden door natuurverenigingen

1. Periode

Het reglement geldt voor de periode van 1 januari 2026 tot en met 31 december 2031. 

2. Doel

De stad Herentals wil de aankoop van gronden, bestemd voor natuurdoeleinden, ondersteunen. Het is noodzakelijk om de ecologisch waardevolle gebieden in de stad te beschermen. De aankoop van natuurgebieden door natuurverenigingen die de terreinen beheren, is het beste instrument voor het behoud en beheer van het natuurlijke patrimonium en de ecologisch meest kwetsbare gebieden. Een goed beheer van de natuurgebieden behoudt en stimuleert de biodiversiteit.

3. Doelgroep

Het reglement kan ingeroepen worden door verenigingen die volgens het besluit van de Vlaamse regering van 27 juni 2003 erkend zijn als terrein beherende natuurverenigingen en gesubsidieerd worden door de Vlaamse regering.

4. Voorwaarden

Om in aanmerking te komen voor een aankoopsubsidie moeten de gronden volgens het gewestplan of ander geldend bestemmingsplan, gelegen zijn in één van volgende gebieden:

  • bosgebied
  • groengebied (natuurgebied, natuurgebied met wetenschappelijke waarde of natuurreservaat)
  • parkgebied
  • bufferzone
  • landschappelijk waardevol agrarisch gebied.

De aankoop van gronden wordt niet gesubsidieerd als ze verworven worden van een andere natuurvereniging, stichting Kempens Landschap vzw of een andere overheid (exclusief kerkfabrieken).

De gronden waarvan de aankoop door de stad wordt gesubsidieerd:

  • mogen niet worden vervreemd of verhuurd zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van het college van burgemeester en schepenen
  • mogen niet aan hun gebruiksbestemming van natuurgebied worden onttrokken.

De gesubsidieerde vereniging moet voor de verworven gronden een aanvraag indienen tot erkenning als natuurreservaat, in toepassing van het besluit van de Vlaamse regering van 27 juni 2003.

De aangekochte percelen moeten toegankelijk blijven voor het publiek, binnen de te verzoenen natuurdoelstellingen die opgenomen worden in het natuurbeheerplan. Het Toegankelijkheidsreglement blijft het bepalend wetgevend kader welk de toegankelijkheid in het gebied regelt. De aanvrager dient te motiveren in zijn aanvraag tot subsidie hoe de toegankelijkheid in de toekomst er zal uitzien. Het hoort de stad Herentals toe te beslissen of het op basis hiervan de subsidie toe te kennen of niet. De subsidie kan binnen de 15 jaar na goedkeuring terug gevorderd worden als hiervan afgeweken wordt zonder overeenkomst tussen de aanvragende partij en stad Herentals.

5. Aanvraag en grondslag

Definities:

  • Natuurgebieden: een gebied met opvallende eigenschappen als het gaat om flora, fauna, geologische of landschappelijke gesteldheid. Dit kenmerkt zich in een grote uitgestrektheid of biodiversiteit.
  • Natuurverenigingen: een vereniging die door werkzaamheden in het landschap de natuurwaarden probeert te beschermen, te herstellen of nieuwe kansen te bieden aan de natuur.

De aanvrager vraagt de subsidie aan door zijn dossier in te dienen per e-mail bij technische.dienst@herentals.be, ten laatste voor 1 oktober van ieder kalenderjaar.

De subsidie kan maximaal 40 % bedragen van de totale aankoopprijs, zoals die vermeld wordt in de aankoopakte, verhoogd met de schattingskosten, notariële kosten en registratiekosten.

De aanvrager verbindt er zich toe de subsidiëring van het Vlaamse Gewest of andere overheden toe te passen, voor zover deze subsidieregeling van toepassing is.

De cumulatie met andere subsidies kan maximaal 100 % van de totale kosten bedragen.

De concrete gemeentelijke subsidie wordt vastgesteld op basis van het aandeel van de subsidies van de andere overheden.

De aanvraag moet vergezeld zijn van:

  • een kopie van het kadasterplan met aanduiding van de verworven percelen
  • een beknopte nota met een ecologische beschrijving van de verworven percelen, de beheeropties, de bestemming op het gewestplan en/of het bijzonder plan van aanleg, een toegankelijkheidsplan
  • een opgave van de aankoopprijs
  • een kopie van de aankoopakte
  • een kostenstaat (schattingskosten, notariële kosten en registratiekosten)
  • een overzicht van de ontvangsten of te ontvangen subsidies.

Ten laatste op 30 september van ieder kalenderjaar bezorgt de aanvrager de nodige bewijsstukken.

Laattijdige aanvragen worden niet behandeld.

Het college van burgemeester en schepenen beslist over het al dan niet toekennen van een subsidie, het precieze bedrag en over de eventuele gespreide uitbetaling ervan, het aantal en de hoogte van de schijven en deelt deze beslissing mee aan de aanvragende vereniging.

Voor de betrokken percelen kan slechts éénmaal een gemeentelijke subsidie worden toegekend.

6. Betaling

Op basis van het besluit van het college van burgemeester en schepenen wordt overgegaan tot de uitbetaling van de subsidie of de schijf door overschrijving op een rekeningnummer dat werd opgegeven bij de subsidieaanvraag.

De subsidie wordt uitbetaald tot uitputting van het budget.

Het college van burgemeester en schepenen kan jaarlijks aan één of meerdere aanvragers het (maximum-) subsidiebedrag toekennen, waarbij het totale budget van dat kalenderjaar niet overschreden kan worden. Indien de aanvraag of aanvragen het beschikbare budget overschrijden, worden de gevraagde middelen pro rata over de aanvragers verdeeld.

De stad Herentals zal de rechthebbende vereniging geen intresten verschuldigd zijn voor een eventuele laattijdige uitbetaling van de subsidie.

7. Betwisting

Een aanvrager kan voor hetzelfde doel geen andere subsidie bij het stadsbestuur aanvragen.

Het college van burgemeester en schepenen behandelt alle betwistingen.

Indien de aanvrager onjuiste gegevens gebruikt voor het verkrijgen van een subsidie, kan het college van burgemeester en schepenen het uitgekeerde bedrag terugvorderen en de aanvrager uitsluiten voor verdere subsidiëring.

8. Procedure

Dit reglement wordt aan de toezichthoudende overheid overgemaakt. Het reglement wordt afgekondigd en bekendgemaakt overeenkomstig het decreet lokaal bestuur.

Stemming op het artikel

Stemmen voor 27
Bart Michiels, Els Sterckx, Eva Brandwijk, Stefan Verraedt, Pascal Van Nueten, Hans Van den Eynden, Bieke Baeten, Liese Bergen, Jan Bertels, Wiske Bertels, Wim Boeckx, Roel D'haeseleer, Jan Engelen, Marc  Everaerts, Tom Helsen, Jan Laenen, Wendy Meynendonckx, An Michielsen, Martine Moriau, Maurice Rombouts, Katrien Van Hove, Jessica Van Looy, Nathalie Van Sande, Vic Vervloesem, Hans Vets, Kobe Vets, Rob Lathouwers
Stemmen tegen 0
Onthoudingen 0
Blanco stemmen 0
Ongeldige stemmen 0